Vuurvliegjes / glimwormen

Lichtjes in het donker

In de tweede helft van juni en de eerste weken van juli verschijnen ze in de bosranden van de Ardennen en Belgisch Limburg: vuurvliegjes. Of eigenlijk glimwormen, want het zijn vrijwel altijd de vrouwtjes van Lampyris noctiluca die je ziet. Ze liggen op de grond of in lage begroeiing en geven een koel, groenachtig licht af om mannetjes te lokken. Dat licht duurt maar een paar weken. Je hebt een smal venster.

De beste avonden zijn die net na een zachte, iets vochtige dag, zonder wind en ver van kunstlicht. Kom na 22:00 uur. Je ogen moeten volledig gewend zijn aan het donker voor je ze ziet. Loop zachtjes langs de bosrand en kijk laag. Soms zie je er één, soms tientallen op een paar meter van elkaar. Dat verschilt sterk per locatie en per jaar.

Compositie en beeldtaal

Je werkt hier op twee manieren. Met macro maak je close-ups van het vrouwtje zelf. Ze zijn klein, een centimeter of twee, maar het lichtorgaan is goed te zien met een macrolens op een statief. Gebruik een zaklamp met rood licht om te scherpstellen, dan verstoort het de belichtingsmeting het minst en blijf je zelf nachtblind.

De andere benadering is landschappelijk: een langere sluitertijd van dertig seconden of meer, waarbij meerdere lichtjes samen een patroon vormen in het frame. Een donkere bosrand als achtergrond werkt beter dan een open veld. ISO 1600 tot 3200, een lichtsterke lens op f/2.8 of ruimer. Experimenteer met de sluitertijd om te bepalen hoeveel beweging je wil vastleggen.

Praktische kant

Er is geen specifieke plek die voor iedereen werkt. Bosranden langs onverharde paden in de Ardennen, rond Dinant of in de Hoge Venen, zijn kansrijke gebieden. Belgisch Limburg, richting het Hageland en de Voerstreek, ook. Je vindt ze zelden in verzorgde tuinen of intensief beheerde bossen. Zoek oude, ruige randen met veel mos en bladstrooisel.

Neem laarzen mee, want het terrein is vaak vochtig. Rij niet met je koplampen langs de bosrand als je aankomt, het stoort de dieren. Parkeer verderop en loop. En check vooraf de Waarnemingen via Natuurpunt of waarnemingen.be voor recente meldingen in jouw zoekgebied. Dat bespaart een lege avond.

Seizoen en verwachtingen

Het seizoen is kort. Eind juni is vaak het hoogtepunt, maar dat hangt af van de temperatuur in de weken ervoor. Een koude mei schuift alles op. Een warme juni versnelt het. Ga meerdere avonden als je kan. De eerste keer is zoeken. De tweede keer weet je al waar je moet staan.

Sources and further reading

• Natuurpunt
• Waarnemingen.be
• Natagora (natuur in Wallonië)
• Wikipedia: Lampyris noctiluca