Landgoed Elswout

Elswout in de herfst

Landgoed Elswout ligt aan de Elswoutslaan in Overveen, ingeklemd tussen de duinen en de bebouwing van Haarlem. Het is een oud buitenplaats-landgoed met monumentale beuken, een slingervijver en lanen die in de negentiende eeuw zijn aangelegd. Voor fotografen is het in de herfst één van de interessantste plekken in Noord-Holland, niet zozeer vanwege het grote formaat maar vanwege de rijkdom aan paddenstoelen die hier dan verschijnt.

Paddenstoelen op oud beukenhout

De combinatie van zware, oude beuken en vochtige grond maakt Elswout uitzonderlijk goed voor fungi. Tussen oktober en half november vind je er tientallen soorten, van kleine melkzwammen tussen de bladeren tot forse plakkaten vliegenzwam langs de stammen. Dat is precies wat macrofotografie hier zo aantrekkelijk maakt. Je zoekt laag, werkt dichtbij en hebt weinig ruimte nodig. Een 90mm of 100mm macrolens is hier ideaal. Met een 60mm lukt het ook, maar dan ga je nog iets dichter op je onderwerp zitten.

Let op de achtergrond. De beuken staan dicht op elkaar en in drukke periodes lopen er wandelaars door beeld. Ga vroeg. Vlak na zonsopgang is het licht zacht, de grond nog vochtig en ben je de enige. In de late ochtend, zeker in het weekend, stroomt het park vol.

Licht en compositie

Elswout is een besloten landschap. Het directe zonlicht valt er weinig door, en dat is een voordeel. Bewolkt weer werkt hier beter dan een heldere dag. Op zonnige ochtenden krijg je harde schaduwen tussen de wortels en dat maakt paddenstoelen moeilijk belichten. Een bewolkte dag geeft egaal, zacht licht en rijke kleuren. Een reflectiescherm of kleine flitser met diffuser kan helpen als je toch wat meer tekening in de schaduwen wil.

Kijk ook naar de lanen. De beukenlanen hebben een sterke lijnenwerking die je kunt uitspelen met een iets langere brandpuntsafstand. 50mm tot 85mm geeft een rustige, klassieke compositie waarbij de bomen naar een verdwijnpunt lopen.

Praktisch

Parkeren kan langs de Elswoutslaan of bij de ingang aan de Zandvoortselaan. Het landgoed is beheerd door Staatsbosbeheer en gratis toegankelijk. Er zijn geen vergunningsvereisten voor fotografie zonder statief of commerciële opnames, maar vraag bij twijfel na bij de beheerder. De paden zijn onverhard en na regen modderig. Stevige schoenen zijn geen luxe.

Bronnen en meer lezen

• Staatsbosbeheer – Landgoed Elswout
• Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed – Elswout
• Wikipedia – Elswout