Fochteloerveen

Eindeloos veen en kraanvogels in de aanvlucht

Het Fochteloerveen ligt op de grens van Drenthe en Friesland, vlak bij Veenhuizen. Het is een van de grootste hoogveengebieden van Nederland, en als je er midden in staat begrijp je meteen waarom. Geen bomen die het zicht blokkeren, geen bebouwing die de horizon snoeit. Gewoon veen, water, lucht. Voor een landschapsfotograaf is dat bijna te veel van het goede.

Het gebied is in beheer bij Staatsbosbeheer en deels ook bij Natuurmonumenten. Er loopt een netwerk van paden en kijkhutten, wat het makkelijk maakt om rustig te werken zonder het terrein te verstoren.

Kraanvogels als hoofdact

In het najaar, ergens tussen september en november, verzamelen kraanvogels zich hier voordat ze verder trekken naar het zuiden. Soms gaat het om honderden, soms om duizenden vogels. De avondvlucht naar de slaapplaats is het moment waar je naartoe werkt. Ze komen in golven, met die karakteristieke roep al hoorbaar voordat je ze ziet. Een lange brandpuntsafstand, minimaal 400mm, is hier geen overbodige luxe. Het licht is dan al laag en warm, dus ISO omhoog en werken met wat hogere sluitertijden om beweging te bevriezen.

In het voorjaar, rond maart en april, zie je ze weer. Dan zijn de groepen kleiner, maar het landschap is anders fris, met dat eerste groen en de lage ochtenddampen boven het water.

Licht en compositie

Het veen zelf is het hele jaar door fotogeniek. In de vroege ochtend hangt mist laag over de veenplassen, wat voor mooie gelaagdheid zorgt. De terugkerende waterpartijen en de rietkragen bieden houvast voor een voorgrond. Gebruik een groothoek voor de weidsheid van het landschap, of een telezoom om de structuur van het veen en het riet te comprimeren.

Bewolkt weer werkt hier goed. Schaduwloze, egale verlichting laat de tinten van veenmos, dor gras en open water beter tot hun recht komen dan fel middagzon.

Praktisch

Je kunt parkeren bij de ingang aan de Bikkersweg bij Fochteloo of bij de parkeerplaats richting Veenhuizen. Vanuit beide kanten zijn de kijkhutten te voet bereikbaar. Houd rekening met modder op de paden, zeker na regen. Stevige schoenen zijn geen overbodige voorzorgsmaatregel. Tijdens de grote kraanvogelavonden in het najaar kan het druk worden bij de bekendere kijkpunten. Iets vroeger arriveren geeft je tijd om een goede positie te kiezen.

Bronnen en meer lezen

• Staatsbosbeheer – Fochteloerveen
• Natuurmonumenten – Fochteloerveen
• Vogelatlas – kraanvogel in Nederland