Je kunt de wekker vroeg zetten en hopen op mist. Alleen blijft mist voorspellen lastig. Ook als ik er een groen label naast zet. Ik vind een getal alleen nog niet genoeg reden om mijn bed uit te komen. Ik wil ook weten wat het zegt.
Met de gratis Mistvoorspeller bekijk je per locatie de kans op grondmist bij zonsopkomst, voor de komende 5 dagen. Je hebt geen account nodig. Per ochtend krijg je een score en de weersomstandigheden waarop die verwachting is gebaseerd. Daarmee kun je inschatten welke ochtend het bekijken waard is.
Mist voorspellen rond zonsopkomst
Grondmist, ook wel stralingsmist, ontstaat het vaakst tijdens heldere nachten met weinig wind en een hoge luchtvochtigheid. De grond koelt af tot vlak bij het dauwpunt. Dat zijn de omstandigheden waar de Mistvoorspeller naar kijkt.
Voor je planning als fotograaf is vooral de combinatie interessant. Een windstille nacht is op zichzelf nog geen reden om mist te verwachten. Hoge luchtvochtigheid evenmin. De tool kijkt daarom naar bewolking, luchtvochtigheid, wind en het verschil tussen temperatuur en dauwpunt.
De verwachting geldt specifiek voor grondmist rond zonsopkomst. Je krijgt dus geen verwachting voor de hele ochtend. De score geeft aan hoe gunstig de omstandigheden zijn op de gekozen plek, rond die zonsopkomst.
Eerst de plek, dan de ochtend
Als je de Mistvoorspeller opent, zie je meteen de verwachting voor Wijchen. Daar woon ik, dus ergens moest de pagina beginnen. Wil je ergens anders fotograferen, zoek dan die plek of dat adres op. Met de locatieknop kun je ook je huidige locatie gebruiken.
Voor de gekozen locatie verschijnen de komende 5 dagen. Per dag zie je de datum, de tijd van zonsopkomst en een score van 0 tot 100. Daarnaast staan de bewolking in procenten, de luchtvochtigheid in procenten en de wind in kilometer per uur.
Ik zou eerst rustig langs die dagen kijken. Een ochtend die opvalt én in je agenda past, is een bruikbaar beginpunt. Aan de hoogste score heb je weinig als je die ochtend ergens anders moet zijn.
Wat betekent die score?
De score vat de verwachting samen. De labels helpen je om de dagen snel te vergelijken:
- Hoog: een score van 70 of hoger. Deze krijgt een groene markering.
- Matig: een score van 40 tot en met 69.
- Laag: een score onder de 40.
Staat er ‘Kans op mist: 72/100’, lees dat dan als een score, niet als een percentage.
Een hoge score is een reden om die ochtend nader te bekijken. Een lage score betekent dat de berekening minder gunstig uitvalt. Bij 69 staat er Matig, bij 70 Hoog. Ik zou mijn hele ochtend niet laten afhangen van dat ene punt.
Kijk ook naar de waarden onder de score. Weinig wind en veel bewolking kunnen bijvoorbeeld naast elkaar staan. Dan zie je dat de omstandigheden niet allemaal even gunstig zijn.
Bewolking, luchtvochtigheid, wind en dauwpunt
De basis van de berekening bestaat uit vier factoren. Die krijgen elk een eigen score van 0 tot 100 en worden daarna gemiddeld. De grenzen hieronder laten zien wat gunstig en ongunstig meetelt:
- Bewolking: 35 procent of minder is gunstig. Vanaf 70 procent telt de bewolking als ongunstig. Dat sluit aan bij de heldere nachten waarin grondmist het vaakst ontstaat.
- Luchtvochtigheid: 92 procent of meer is gunstig. Bij 75 procent of minder scoort deze factor ongunstig.
- Wind: 8 km/u of minder is gunstig. Bij 18 km/u of meer telt de wind als ongunstig mee.
- Temperatuur en dauwpunt: een verschil van 2 graden of minder is gunstig. Bij een verschil van 5 graden of meer scoort deze factor ongunstig.
Tussen die grenzen verloopt de score geleidelijk. Een waarde die net buiten het gunstige bereik valt, krijgt dus niet meteen de laagste score. Dat is prettig om te weten als je de getallen bekijkt: het zijn geen vier aan-uitknoppen.
Bewolking, luchtvochtigheid en wind zie je terug bij de verwachting. Het verschil tussen temperatuur en dauwpunt telt wel mee, maar staat niet tussen die drie getoonde waarden. Je kunt de eindscore daardoor niet volledig narekenen met alleen wat er onder de dag staat.
De berekening kijkt naar twee momenten: het uur vóór zonsopkomst en zonsopkomst zelf. De hoogste van die twee scores wordt aangehouden. De getoonde score zegt daarmee iets over het gunstigste van die twee momenten. Hij vertelt je niet hoelang eventuele mist blijft hangen.
Hoe betrouwbaar is de verwachting, binnen en na 60 uur?
De Mistvoorspeller gebruikt weerdata van het Noorse meteorologische instituut, MET Norway. Voor de eerste ongeveer 60 uur levert dat instituut ook een eigen mistvoorspelling: het deel van het gebied waarvoor mist wordt verwacht. Als die beschikbaar is, wordt die meegemiddeld met de vier factoren.
Verder vooruit gebruikt de tool alleen de berekening op basis van die vier factoren. Een score voor binnenkort en een score voor later in de reeks hebben dus niet helemaal dezelfde opbouw.
Mist is op basis van modeldata alleen lastig te voorspellen, zeker meer dan een paar dagen vooruit. Gebruik de verwachting als richtlijn om je kansen in te schatten. Het is geen garantie.
Zo kies je een ochtend om te fotograferen
Staat een kansrijke ochtend nog een paar dagen verderop, leg je plan dan nog niet vast. Kijk dichter bij vertrek opnieuw naar de verwachting. De eerste keer kies je een mogelijke ochtend, de volgende keer beoordeel je of dat nog steeds een logische keuze is.
Gebruik de tijd van zonsopkomst om terug te rekenen. Reken tijd voor de reis en voor het bekijken van je plek voordat de zon opkomt. Alleen de datum onthouden en verder uitgaan van ‘ergens vroeg’ is nogal ruim voor een verwachting die juist rond dat moment is berekend.
Wil je ook bekijken waar de zon opkomt, dan kun je de Zon- en maanplanner erbij pakken. De mistverwachting helpt je een ochtend te kiezen. De stand van de zon helpt je verder met je plan voor die plek.
En bedenk vooraf of je daar ook wilt fotograferen als de mist uitblijft. Voor mij zou dat meewegen bij de keuze om te gaan. Je kunt de omstandigheden bekijken en je vertrek plannen, maar een score maakt nog geen foto.
Bekijk de Mistvoorspeller, zoek je plek op en kijk welke ochtend eruitspringt. Daarna komt het deel waarvoor ik geen knop heb gemaakt: opstaan.